ความรู้เกี่ยวกับนาฬิกา, คำศัพท์เกี่ยวกับนาฬิกา

ภาษาของเวลา
เชื่อแน่ว่า คอนาฬิกามือใหม่ หรือแม้แต่เซียนมือเก๋าต้องพิศวง งงงวยเวลาที่อ่านคู่มือ หรือแคตตาล็อกนาฬิการุ่นต่างๆ เพราะคำศัพท์ที่หน้าตาแปลกๆที่นึกเท่าไหร่ก็นึกไม่ออก เปิดดิกฯกี่รอบก็ไม่เจอ หรือแม้แต่คำพื้นๆ ที่พอมาเกี่ยวเนื่องกับเครื่องบอกเวลาแล้ว ความหมายก็กลับกลายเป็นอย่างอื่น สรุปว่าภาษาอังกฤษที่เรียนมา กลับใช้แก้ข้อสงสัยไม่ได้ซะแล้ว
จึง ขอใช้พื้นที่ตรงนี้รวบรวม “ภาษา ของเวลา” มาฝากกัน เพื่อทุกคนจะได้มีความสุขเต็มที่เวลาอ่านเรื่องนาฬิกากันซะที
Arabic Number
เริ่มกัน ที่คำศัพท์ง่ายๆ ไม่มีอะไรมากมายก็แค่เลขอาราบิก 0 1 2 3 4…. ธรรมดาๆ ที่ติดอยู่บนหน้าปัดนาฬิกา แต่มีเกร็ดน่ารู้มาฝากกันเล็กน้อย คือ ต้นกำเนิดเลขอาราบิกอยู่ที่ประเทศอินเดียถูกนำเข้าไปแพร่หลายในยุโรป โดยชาวอาหรับเมื่อประมาณคริสทศวรรษที่ 10
Antimagnetic Watch
คือนาฬิกากลไกป้องกันตัวเองให้อยู่ รอดปลอดภัยจากทุกสรรพสิ่งในโลก โดยเฉพาะสนามแม่เหล็กตัวร้ายที่คอยรบกวนระบบการทำงานของนาฬิกาให้ เกิดอาเพศเสมอ นาฬิกาประเภทนี้ควรได้รับมาตรฐาน ISO ด้วย แต่สำหรับนาฬิกาควอตซ์แล้ว สนามแม่เหล็กแทบไม่มีผลอะไรกับมันเลย
Applied Numerals (Applique)
การ ติดตั้งตัวอักษรตัวเลข หรือขีดบอกเวลาที่เป็นโลหะลงบนหน้าปัดนาฬิกาให้นูนเด่น
Analogue
คือนาฬิกาทีใช้หน้าปัดและเข็มในการแสดงเวลา มีความหมายว่า “ตรงตามส่วน” นักประดิษฐ์นาฬิกานำคำนี้มาใช้ เมื่อนาฬิกาควอตซ์เป็นที่แพร่หลาย
Art Deco
สไตล์ การออกแบ ควบคุมในยุคทศวรรษที่ 20 – 30
Assembling
ขั้นตอนการ ประกอบชิ้นส่วนต่างๆ ของกลไกนาฬิกาเข้าด้วยกันซึ่งเมื่อก่อนจะประกบกลไกด้วยมือของมนุษย์ทั้งหมด แต่ถึงแม้ทุกวันนี้เครื่องจักรจะเข้ามามีบทบาท แต่ฝีมือมนุษย์ก็ยังได้รับการยอมรับว่า ประณีตกว่าอยู่ดี
Automatic Watch
คือนาฬิกา อัตโนมัติ และนาฬิกาอัตโนมัติเป็นนาฬิกาที่ไขลานได้ ด้วยการเคลื่อนที่ของแผ่นโรเตอร์ ที่ส่งถ่ายพลังงานสู่เมนสปริง โดยการทำงานทั้งหมดนี้เกิดจากการเคลื่อนไหวของผู้สวมใส่ ระบบมหรรษจรรย์นี้คิดค้นโดย อับราฮัมหลุยส์ แพรีเลด์(Abraham Louisperrelet) ในศตวรรษที่ 18 ซึ่งต่อมา บริเกต์ (Breguet) เรียกระบบไขลานด้วยตัวเองนี้ว่า เพอร์เพ็ทช่วล (perpetuelle) หรือที่เราคุ้นกันในรูปศัพท์ perpetual ในปัจจุบัน
Crown
ใครอย่าเผลอแปล คำนี้ว่ามงกุฎ เพราะจะต้องงง และปวดหัวว่ามงกุฎมาเกี่ยวอะไรกับนาฬิกา เพราะในภาษาของเวลาแล้ว คำนี้หมายถึง “เม็ด มะยม” ที่ใช้ไขลาน และปรับตั้งเวลานั่นแหละ
Crystal
กระจกหน้าปัด นาฬิกามีทั้งแก้ว วัสดุที่แตกง่ายที่ใช้กันมากในยุคก่นปี 40 พลาสติกที่มักจะมีรอยขูดขีดให้ช้ำใจ มาจนถึงผลึกควอตซ์ และแชฟไฟร์สังเคราะห์ ซึ่งปัจจุบันกันรอยขีดข่วนได้เกือบ 100 %
Dial
คือหน้าปัดนาฬิกา ส่วนหน้าปัดเล็กๆ น้อยๆ ข้างในนั้นเรียกว่า auxiliary dialsหรือ subsidiary dials
Diver’s Watch
เป็น นาฬิกา สำหรับนักดำน้ำแน่นอน ต้องสามารถต้านทานแรงดันน้ำ แต่ควรจะทนแรงดันน้ำได้ในระดับไหนนั้น มีอธิบายไว้ที่คำว่า Water-resistant แล้ว
Automatic Watch
คือนาฬิกา อัตโนมัติ และนาฬิกาอัตโนมัติเป็นนาฬิกาที่ไขลานได้ ด้วยการเคลื่อนที่ของแผ่นโรเตอร์ ที่ส่งถ่ายพลังงานสู่เมนสปริง โดยการทำงานทั้งหมดนี้เกิดจากการเคลื่อนไหวของผู้สวมใส่ ระบบมหรรษจรรย์นี้คิดค้นโดย อับราฮัมหลุยส์ แพรีเลด์(Abraham Louisperrelet) ในศตวรรษที่ 18 ซึ่งต่อมา บริเกต์ (Breguet) เรียกระบบไขลานด้วยตัวเองนี้ว่า เพอร์เพ็ทช่วล (perpetuelle) หรือที่เราคุ้นกันในรูปศัพท์ perpetual ในปัจจุบัน
Crown
ใครอย่าเผลอแปล คำนี้ว่ามงกุฎ เพราะจะต้องงง และปวดหัวว่ามงกุฎมาเกี่ยวอะไรกับนาฬิกา เพราะในภาษาของเวลาแล้ว คำนี้หมายถึง “เม็ด มะยม” ที่ใช้ไขลาน และปรับตั้งเวลานั่นแหละ
Crystal
กระจกหน้าปัด นาฬิกามีทั้งแก้ว วัสดุที่แตกง่ายที่ใช้กันมากในยุคก่นปี 40 พลาสติกที่มักจะมีรอยขูดขีดให้ช้ำใจ มาจนถึงผลึกควอตซ์ และแชฟไฟร์สังเคราะห์ ซึ่งปัจจุบันกันรอยขีดข่วนได้เกือบ 100 %
Dial
คือหน้าปัดนาฬิกา ส่วนหน้าปัดเล็กๆ น้อยๆ ข้างในนั้นเรียกว่า auxiliary dialsหรือ subsidiary dials
Diver’s Watch
เป็น นาฬิกา สำหรับนักดำน้ำแน่นอน ต้องสามารถต้านทานแรงดันน้ำ แต่ควรจะทนแรงดันน้ำได้ในระดับไหนนั้น มีอธิบายไว้ที่คำว่า Water-resistant แล้ว
Chronograph
ความหมายแท้ๆคือ นาฬิกาที่มีระบบจับเวลาแยกออกมาเป็นอิสระจากกลไกบอกเวลาตามปกติ มีทั้งแบบปุ่มเดียว และ 2 ปุ่ม แต่จะเห็นแบบ 2 ปุ่มมากกว่า (ปุ่มบนใช้สำหรับการเริ่มและหยุดในการจับเวลา ปุ่มล่างใช้สำหรับการจัดตั้งการจับเวลาให้เริ่มต้นที่ศูนย์อีกครั้งหนึ่ง) พร้อมหน้าปัดเล็กที่สำหรับบอกเวลาวัดได้เป็นชั่วโมง นาที และวินาที
Cronometer
คุณสมบัติยิ่งยวดของ Cronometer คือจะต้องเที่ยงตรงที่สุด ห้ามกระตุกระติกคลาดเคลื่อนแม้แต่น้อย และต้องได้รับการรับรองความแม่นยำจากสถายันตรวจสอบ COSC (Controle Officiel Suisse des Chronometer Control ในประเทศอังกฤษ) อีกด้วย อย่าไปจำสับสนกับค่า Chronograph ข้างบนล่ะ
Solar – Powered
หมายถึงนาฬิกาควอตซ์ที่มี ส่วนรับแสงเพื่อเปลี่ยนมาเป็นพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ในการทำงานของกลไก
Stopwatch
เครื่องมือในการจับเวลา นาฬิกาจับเวลาที่เข็มนาฬิกาจะแสดงเวลาที่ใช้ไปอยู่เช่นนั้นจนกว่าจะได้รับ การปรับตั้งใหม่
Sweep Second (centre Seconds)
เข็มวินาทีที่ติดอยู่กึ่ง กลางเรือน และยื่นยาวไปชี้ตัวเลขจุดเดียวกันกับเข็มชั่วโมง
Swiss Made
สมาพันธ์สวิส ประกาศเมื่อวันที่ 29 ธ.ค. 1971 ว่า นาฬิกาที่มิสิทธ์ใช้ข้อความพิเศษนี้จะต้อง
1.       มูลค่าชิ้นส่วนของนาฬิกานั้น ต้องผลิตในสวิสอย่างน้อย 50%
2.       นาฬิกาต้องประกอบในประเทศ สวิตเซอร์แลนด์
3.       แผนการผลิต นาฬิกานั้นต้องเริ่มต้น และควบคุมโดยผู้ผลิตที่อยู่ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์
4.       นาฬิกานั้นต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย และได้รับการตรวจสอทาง เทคนิคในประเทศสวิตเซอร์แลนด์
Tachymeter (Tachymeter)
เครื่องมือที่ช่วยในการคำนวณ ความเร็วเป็นไมล์ต่อชั่วโมง โดยเป็นสเกลวัดที่มักจะอยู่บนกรอบตัวเรือนหรือขอบหน้าปัดรอบนอก
Vibration
การแกว่งครึ่งรอบ (ไม่นับรวมการตีกลับ)ใช้สำหรับวัดความถี่ของเครื่องนาฬิกาแบบกลไก มีหน่วยเป็น VPH (vibration per hour)
Water – Resistant
ใช้แทนคำว่า “กันน้ำ-waterproof” ที่ผิดกฎหมายในสหรัฐ อเมริกา เพราะถือเป็นการอวดอ้างคุณสมบัติเกินจริง นาฬิกาประเภทนี้ต้องมีแรงต้านทานแรงดันน้ำที่ความลึกอย่างต่ำ 1 เมตร หือ 3.28 ฟุต ได้นาน 30 นาที และ 90 วินาที ความลึก 20 เมตร หรือ65.6 ฟุต มาตรฐานนี้ถือว่าจิ้บจ๊อยมากสำหรับ “ไดเวอร์สวอตซ์”  หรือนาฬิกาสำหรับนักดำน้ำ เพรานาฬีกาเหล่านี้กันน้ำได้มากกว่านั้นเยอะ
Winding
การ “ไข ลาน” เพื่อทำให้เมสปริงแน่นขึ้น สามารถทำได้ด้วยมือหรืออัตโนมัติโดยกลไกของนาฬิกา
World Time
คือนาฬิกาที่สามารถบอกเวลา ได้ทั่วโลก ไม่ว่าจะต้องการรู้เวลาของเมืองสำคัญๆ หรือโซนเวลาไหนๆ จากทั้งหมด 24 โซน ก็ดูได้จากข้อมือนี่แหละ
Perpetual Calendar
นาฬิกา แบบปฏิทินตลอดชีพ ที่ถูกต้อง แม่นยำ ไม่ว่าจะเป็นเดือนที่มีกี่วัน หรือแม้แต่ปีอธิกสุรทิน ซึ่งจะแม่นยำไปจนถึงวันที่ 28 ก.พ. 2001 เป็นอย่างน้อย
Platinum
โลหะที่มีสีขาวเงิน ที่มีน้ำหนักมากกว่าและแพงกว่าทองคำ ใช้สำหรับทำตัวเรือนและสายนาฬิกา
Power Reserve (up and down) Indicator]
หน้าปัด หรือช่องหน้าต่างที่ แสดงให้รู้ว่านาฬิกาเรือนนั้นมีเวลาเหลืออยู่นานเท่าไหร่ก่อนที่จะหยุดเดิน
Quartz
หินผลึก หรือชื่อทางวิทยาศาสตร์ คือ ซิลิคอนไดออกไซด์  (Silicon dioxide) ส่วนประกอบสำคัญของนาฬิกาพลังงานไฟฟ้าที่เรียกว่า “ควอตซ์” ซึ่งปัจจุบันใช้ผลึกสังเคราะห์แทนควอตซ์ตามธรรมชาติแล้ว
Radio Controlled
คือนาฬิกาควอตซ์ที่รับคลื่นสัญญาณจากพลังงาน ซีเซียมที่เที่ยงตรง ระดับสุดยอดเพื่อมาใช้ตั้งการบอกเวลาของตนเอง
Rotor
ไม่ใช่ใบพัดของเฮลิคอปเตอร์ แต่เป็นแผ่นแบนๆรูปพัดในนาฬิกาอัตโนมัต โรเตอร์จะเคลื่อนที่โดยน้ำหนักของตัวเอง ผสานกับการเคลื่อนไหวของข้อมือผู้สวมใส่ก่อนจะส่งแรงไปยังเมนสปริงให้เกิด การทำงาน
Ruby
ทับทิม รัตนชาติที่ใช้ต่าง “ตลับลูกปืน”เพื่อลดการเสียดสีการทำงาน ของกลไก ปัจจุบันใช้ทับทิมสังเคราะห์แทนทับทิมธรรมชาติ
Sapphire
กระจกหน้าปัดนาฬิกาที่สามารถ ป้องกันรอยขีดข่วนได้เกือบ 100% เป็นวัสดุที่สังเคราะห์ขึ้นในห้องทดลอง
Screw-Down Crown
หมายถึงเม็ดมะยมแบบขันเกรียว แน่น เพื่อป้องกันน้ำซึมและฝุ่นเข้า
Skeleton Watch
Skeleton แปลว่า โครงกระดูก ดังนั้นความหมายของ Skeleton Watch ก็คือนาฬิกาโป๊ ที่เปลือยให้เห็นตับ ไต ไส้ พุง และการทำงานอันสลับซับซ้อนของนาฬิกาทั้งหมด
Jewels
ในที่นี้ไม่ได้มีไว้ทำ เครื่องประดับ แต่สำหรับเครื่องนาฬิกาแล้วมีไว้เป็นเหมือน “ตลับลูกปืน” เพื่อลดการเสียดสีของกลไก โดยนาฬีกาทั่วไปจะมีอยู่ประมาณ 15-18 เม็ด ใน 1 เรือน แต่ก่อนนั้นเราใช้ทับทิมหรือแชฟไฟร์ที่เป็นอัญมณีจริงๆ แต่ปัจจุบันนี้สามารุถังเคราะห์ขึ้นมาใช้กันได้แล้ว แต่ข้อหนึ่งที่เข้าใจผิดกันมานานและอยากจะขอแก้ไขไว้ตรงนี้คือ จำนวนเม็ดของ Jewels ในเครื่องนาฬิกาไม่ใช่ตัววัดคุณภาพ หรือตัวบ่งราคาของนาฬิกาเรือนนั้น แต่ถ้าเป็นอัญมณีที่ประดับพราวอยู่บนตัวเรือน หรือหน้าปัด หรือสายละก็มีผลกับราคาแน่นอน
LCD หรือ Liquid Crystal Display คือ หน้าปัดเรืองแสงในนาฬิกาแบบดิจิตอล
LED หมายถึงตัว เลขเรืองแสง Liquid-Emitting Display ในนาฬิกาแบบดิจะตอลอีกเช่นกัน
Limited-Edition Watch ก็คือนาฬาที่ผลิตในจำนวน จำกัด  โดยแต่ละเรือนจะมีหมายเลขประจำเรือนอยู่ว่า เป็นเรือนที่เท่าไหร่ จากเท่าไหร่
LUG ก็คือ เขี้ยว  สลัก  ตะขอ หมุด  หรืออะไรก็แล้วแต่ที่ เป็น่วนเชื่อมสายนาฬิกาเข้ากับตัวเรือน บางครั้งอาจพบในรูปแบบของคำว่า  “Bar”
Marine  Chronometer คือนาฬิกาแบบกลไกหรือแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่มีความเที่ยงตรงสูงมาก ซึ่งบรรจุอยู่ในกล่องไม้ เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการเดินเรือทะเลเพื่อบอกพิกัดลองติจูตด้วยการเทียบเวลา อุปกรณ์ชิ้นนี้ได้รับการพัฒนาเมื่อศตวรรษที่  18
Moon Phase คือนาฬิกาที่มีหน้าปัดแสดงข้างขึ้น ข้างแรม  ตาม หลักจันทรคติที่   1 เดือน มี  29 วันครี่ง โดยครอบคลุมไปถึงส่วนเพิ่มพิเศษ 44 นาที ใน 1 เดือนด้วย
Movement คือ เครื่องกลไกสมบูรณ์แบบของนาฬอกา ประกอบขึ้นด้วยชิ้นส่วนตั้งแต่ 120 ชิ้นขึ้นไป จนถึงกว่า  600 ชิ้น
Oyster Case คำนี้..อย่าแปลว่าเปลือกหอยนางรมนะครับ  เพราะนี่คือตัวเรือนต้านทานแรงดันน้ำที่ขึ้นรูปจากโลหะเพียงชิ้นเดียว อันเลื่องชื่อ (อันนี้ของโรเล็กซ์เขา …ป๋าเอามาบอกให้รู้กันเฉยๆ)
Spring Bars หรือ Spring Pings หมายถึงสลักเชื่อมระหว่างข้อ ต่อบนตัวเรื่อนนาฬิกาและสายข้อมือโลหะหรือสายหนัง
Stainless Steel คือโลหะ ผสมที่มีโครเมียมเป็นส่วนประกอบหลัก มีความทนทานอย่างยอดเยี่ยม ไม่ว่าจะทนต่อการเป็นสนิม การเป็นด่าง และการสึก  กร่อน ด้วยโลหะชนิดนี้สามารถนำไปขัดให้ขึ้นเงาจนเสมือนเป็นวัสดุล้ำค่า และด้วยความแข็งแกร่ง สเตนเลสสตีลจึงกลายเป็นวัสดุที่นิยมนำมาใช้ทำตัวเรือนนาฬิกา หรือ ตัวเรือนอาจเป็นวัสดุอื่น แต่สุดท้ายก็ยังนำสเตนเลสสตีลมาใช้เป็นฝาหลังนาฬิกาอยู่ดี
Stepping motor คือส่วน หนึ่งของกลไกควอตซ์ ทำ หน้าที่เลื่อนรางเฟืองซึ่งส่งผลให้เกิดการขับ เคลื่อนของเข็มชี้เวลา
Sterling Silver เป็น วัสดุมีมูลค่าชนิดหนึ่ง  มี คุณลักษณะของความขาว  และความ วาวของเนื้อโลหะอันมีส่วนผสมของเงินบริสุทธิ์ 92.5% ที่มักประทับ ให้เห็น อยู่บนตัวเรือนนาฟิกา แม้ว่าจะทนทานน้อยกว่าสเตนเลสสตีล  และโลหะอื่นๆ  แต่เงินสเตอริงก็มักถูกนำมาใช้ผลิต เป็นนาฟิกาเสมือนเป็นเครื่องประดับเงินชนิดหนึ่ง โดยผ่านการเคลือบหรือชุบด้วยสาร เคมีอื่นเพื่อป้องกันการหมองของโลหะ
Stopwatch ซึ่งหมายถึงนาฬิกาที่บรรจุด้วยเข็มวินาที ทำหน้าที่จับเวลาในช่วงที่ต้องการ  ซึ่ง เมื่อใดก็ตามที่นาฬิกามีฟังก์ชันหยุดเวลานี้บรรรจุอยู่ เราก็จะเรียกนาฬิกาเรือนนั้นๆว่า นาฬิกาโครโนกรา
Strap หมายถึงสายนาฬิกาซึ่งอาจทำมา จากหนัง พลาติก หรือผ้าก็ได้
Subdial คือหน้าปัดเล็กๆ ใช้ในการแสดงเวลาของหลายฟังก์ชัน  และระบบการทำงานของนาฬิกา    เช่น แสดงการจับเวลาเป็นนาที  หรือชั่วโมงในนาฬิกาโครโนกราฟ หรือแสดงปฎิทิน อย่างวัน และวันที่แทนการเจาะพื้นหน้าปัดเป็นหน้าต่างแบบนาฬิกาทั่วไป
Sun/Moon Indicator ซึ่งหมายถึงแผ่นโลหะที่ผ่าน การวาดเป็นสัญลักษณ์กลางวันและกลางคืน เพื่อแสดง สองเวลานี้ในรอบ 24 ชั่วโมง หรือของแต่ละวัน โดยดูได้จากหน้าต่างที่ผ่านการเจาะ พื้นหน้าปัดนิยมในนาฬิกาที่แสดงในปฏิทินอื่นๆ เช่น  วัน วันที่ เดือน ปี
Super Accurate ซึ่งหมายถึงนาฬิกาที่มีความเที่ยงตรงสูงสุด +0 วินาทีต่อปี ซึ่งหมายถึงไม่มีความคลาดเคลื่อนใน การแสดงเวลาแม้แต่น้อย
Sweep Seconds-hand หมายถึง เข็มชี้เวลาวินาทีที่อยู่กลางหน้าปัดนาฬิกาแทนที่จะเป็นเข็มวินาที